Theo thống kê của cơ quan y tế của Trung Quốc thì hiện nay đã có 4 trẻ em thiệt mạng và hơn 53000 em khác bị ốm yếu do tác động của melamine. Ở Việt Nam, ngành Y tế chưa phát hiện ra trường hợp nào tử vong và chưa có con số thống kê chính xác số nạn nhân chịu ảnh hưởng về sức khoẻ do uống sữa có melamine. Thời gian qua, thanh tra y tế đã tích cực vào cuộc trong việc xét nghiệm sữa có melamine để làm yên lòng người tiêu dùng cũng như ổn định thị trường sữa trong nước. Tuy nhiên, vấn đề này cần phải giải quyết triệt để và việc tiêu huỷ toàn bộ số sữa nguyên liệu bị phát hiện có melamine là điều không thể không làm.

Không thể không tiêu huỷ số sữa nhập đã bị phát hiện có melamine Ảnh: VNN

Người Việt Nam có cụm từ “khuất mắt trông coi” với hàm ý cái gì không nhìn thấy thì có thể xuề xoà bỏ qua, coi như không biết, không có. Tâm lý này kiến cho người Việt “chưa thấy quan tài chưa rơi lệ”, chưa thấy chết còn chưa sợ. Cơn bão melamine vừa qua khiến không ít người dân hoang mang nhưng một thời gian nữa, khi thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng không còn dồn dập, người dân sẽ mất dần tâm lý hoang mang, lo lắng. Còn nhớ trước đây, hàng loạt những vụ việc liên quan tới nhiễm độc thực phẩm như vụ rau có kích thích tăng trưởng, vụ một số loại nước ngọt có gas đóng chai có chứa dị vật, vỏ kẹo, đót thuốc lá, vụ thực phẩm có chứa hàn the, nước uống tinh khiết bẩn, bột ngọt có thể gây ung thư… chỉ rộ lên một thời gian rồi lại lắng xuống khi báo chí không còn đề cập đến. Tâm lý “khuất mắt trông coi” này thực chất là một cách coi thường sức khoẻ của người dân nhưng nhìn xa hơn đó là do thực phẩm bẩn, có chứa chất độc tồn tại quá nhiều trên thị trường đến mức cơ quan chức năng không thể kiểm soát hết và người dân (đặc biệt là những người dân nghèo) không có nhiều cơ hội lựa chọn. Khi những thực phẩm ấy còn chưa gây hại trực tiếp đến tính mạng của người dân thì họ vẫn “khuất mắt trông coi”.

Nếu như những hiện tượng trên xảy ra ở một số nước phương Tây thì những hãng sản xuất nắm chắc trong tay nguy cơ phá sản do sự can thiệp của các cơ quan chức năng, các hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng và lớn hơn cả là vấp phải sự tẩy chay của người tiêu dùng. Ở Việt Nam, người tiêu dùng vẫn chưa biết cách bảo vệ mình, hiệp hội người tiêu dùng không đủ mạnh để bảo vệ quyền lợi cho người dân và đặc biệt là sự hoạt động không mấy hiệu quả của một số cơ quan chức năng trước các sự cố về thực phẩm. Những yếu tố này khiến cho những người chịu thiệt chính là người dân - những nạn nhân của thực phẩm không sạch, không an toàn.

Theo thống kê chưa đầy đủ của Tổng cục Hải quan, trong 9 tháng đầu năm 2008 có khoảng 772 tấn sữa, bột kem của Trung Quốc nhập khẩu vào Việt Nam. Số lượng này chiếm tỷ lệ khoảng 1,27% tổng số sữa nhập. Nhưng nếu những nguồn sữa nguyên liệu này không được kiểm soát chặt chẽ, rất có thể chúng sẽ được tuồn ra thị trường bằng cách này hay cách khác. Người dân có thể “khuất mắt trông coi” nhưng Bộ Y tế - cơ quan có nhiệm vụ bảo vệ sức khoẻ cho người dân không thể “khuất mắt trông coi” trước hơn 700 tấn sữa, bột kem có nhiễm melamine. Tiêu huỷ toàn bộ số sữa này cũng là một cách nói không với hàng giả, hàng kém chất lượng trong ngành thực phẩm - bảo vệ quyền lợi cho những người kinh doanh những sản phẩm sạch.

Tuấn Hải (Vietimes)