Có rất nhiều nghiên cứu về tầng lớp trung lưu nhưng các cuộc thăm dò ý kiến công luận về tầng lớp này – đặc biệt là bao gồm cả sự so sánh giữa các nước với nhau – thì lại không có mấy. Tạp chí The Economist đã phối hợp với trung tâm nghiên cứu Pew tiến hành thăm dò công luận trên toàn cầu về vấn đề này.
Pew đã khảo sát ở 13 nước có thu nhập ở mức trung bình, nơi tầng lớp trung lưu rất lớn hoặc đang phát triển mạnh mẽ, và phân loại theo thu nhập các câu trả lời của họ về các vấn đề tôn giáo, sự hài lòng với cuộc sống, giới tính và môi trường. Cái ngưỡng mà họ sử dụng cho “sự trung lưu” là mức thu nhập 4.268 USD/ năm, phù hợp với mức 4.000-17.000 USD/năm mà Ngân hàng thế giới sử dụng. Cuộc khảo sát so sánh quan điểm của tầng lớp trung lưu toàn cầu với quan điểm của những người nghèo ở cùng đất nước. Andrew Kohut, chủ tịch trung tâm nghiên cứu Pew mô tả đây là “cuộc phân tích toàn diện nhất về việc tầng lớp trung lưu ở các thị trường mới nổi khác nhau như thế nào trong quan điểm đối với cuộc sống và xã hội”.
Sự khác nhau này có thể là rất lớn. Có khoảng cách 5-15% sự khác nhau giữa những câu trả lời của tầng lớp trung lưu và tầng lớp nghèo. Ví dụ, 52% tầng lớp trung lưu ở Venezuela và 42% người nghèo nói rằng họ chấp nhận đồng tính như một chuyện đương nhiên trong cuộc sống. Tầng lớp trung lưu thường coi các cuộc bầu cử đầy tính cạnh tranh là quan trọng, quan tâm hơn về vấn đề khí hậu trái đất nóng lên và ít tin vào tôn giáo hơn người nghèo.
Sự khác biệt lớn nhất nằm ở cái gọi là “sự bằng lòng với cuộc sống”. Khi được đề nghị đánh giá về sự hài lòng của bản thân họ trên thang điểm 10, những người thuộc tầng lớp trung lưu có xu hướng đặt họ ở vị trí gần đầu hơn là những người nghèo. Phát hiện này cũng trùng hợp với cuộc thăm dò cho thấy người dân thường hạnh phúc hơn khi đất nước họ giầu hơn. Nhưng sự khác nhau này lớn hơn người ta có thể tưởng tượng ra. Tầng lớp trung lưu thường trông đợi cuộc sống tốt đẹp hơn ở tương lai hơn là người nghèo. Những phát hiện này giải thích quan điểm cho rằng sự tăng trưởng kinh tế tạo ra vô số sự bất mãn.
 |
|
Mức độ bằng lòng với cuộc sống của người dân ở mỗi nước
|
Cuộc khảo sát của Pew cũng cung cấp bằng chứng ủng hộ cho 2 lập luận trong bản báo cáo này. Thứ nhất là tầng lớp trung lưu khác nhau ở mỗi nơi. Khoảng cách trong quan điểm giữa tầng lớp trung lưu và người nghèo ở những nước Đông Âu và các nước Mỹ Latinh nói tiếng Tây Ban Nha dường như lớn hơn là ở Ai Cập, Ấn Độ và Brazil. Thứ 2 là tầng lớp trung lưu ủng hộ dân chủ.
Tầng lớp có thu nhập trung lưu muốn có những cuộc bầu cử công bằng, được đối xử công bằng trước luật pháp. Tuy nhiên quan điểm của họ về chính trị, về giới tính hay hạnh phúc không khác mấy so với giới nghèo
Cuộc khảo sát này cho thấy, theo ông Kohut “khi đã bước vào tầng lớp trung lưu, người dân ở thị trường mới nổi muốn được điều hành bởi chính phủ giống như ở các quốc gia giầu có.
Bắc Bình (Theo The Economist)